پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته فناوری اطلاعات

وزارت علوم، تحقیقات و فناوری

دانشگاه علوم و فنون مازندران

پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد

رشته فناوری اطلاعات

عنوان:

شناسایی و الویت بندی عوامل حیاتی موفقیت در پیاده سازی سیستم‌های هوش تجاری با روش TOPSIS -مطالعه موردی شرکت‌های کوچک و متوسط ایرانی

استاد راهنما:

دکتر بابک شیرازی و دکتر ایرج مهدوی

استاد مشاور:

دکتر جواد وحیدی

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده درج نمی گردد

تکه هایی از متن به عنوان نمونه :

فهرست مطالب:

فصل اول مقدمه و کلیات پژوهش………………….. 13

1-1. معرفی………………….. 15

1-2. مقدمه………………… 15

1-3. تعریف مساله………………… 21

1-4. اهداف…………………… 22

1-5. ضرورت پژوهش………………….. 23

1-6. نوآوری‌های پژوهش………………….. 24

1-7. محدوده پژوهش………………….. 25

1-8. ساختار پایان نامه………………… 25

فصل دوم ادبیات و پیشینه پژوهش………………….. 27

2-1. مقدمه………………… 28

2-2. هوش تجاری………………….. 28

2-2.1. تعارف مختلف هوش تجاری………………….. 28

2-2.2. سیستم های هوش تجاری………………….. 30

2-2.3. ابزارهای هوش تجاری………………….. 33

2-2.4. علت وجودی و مزایای هوش تجاری………………….. 34

2-3. سیستم هوش تجاری و مولفه‌های آن…………………. 36

2-3.1. انباره داده‌ها……………….. 37

2-3.2. ابزارهای استخراج و انتقال داده………………… 38

2-3.3. تکنیک‌های فرایند تحلیل برخط………………….. 39

2-3.4. داده کاوی………………….. 40

2-3.5. معماری فنی هوش تجاری………………….. 40

2-4. مزایا و چالش‌های هوش تجاری………………….. 42

2-4.1. مزایای هوش تجاری………………….. 42

2-4.2. معایب و چالش‌های هوش تجاری………………….. 43

2-5. داشبوردهای مدیریتی و ارتباط آن با هوش تجاری……….. 44

2-6. ویژگی سازمان‌های کوچک و متوسط………………….. 45

2-6.1. تأثیر بنگاه‌های اقتصادی کوچک در توسعه اقتصادی………….. 46

2-6.1. معضلات بنگاه‌های اقتصادی کوچک از جنبه مالی………………….. 49

2-7. مزایا و معایب هوش تجاری در سازمان‌های کوچک و متوسط……. 50

2-8. عوامل حیاتی موفقیت در هوش تجاری………………….. 55

2-9. بعضی از عوامل حیاتی موفقیت شناسایی شده در پیاده‌سازی سیستم‌های هوش تجاری….. 57

2-10. دسته‌بندی عوامل حیاتی موفقیت…………………… 61

2-11. نتیجه گیری………………….. 63

فصل سوم روش پژوهش…………………. 64

3-1. مقدمه………………… 65

3-2. روش جمع‌آوری داده………………… 65

3-3. جامعه و نمونه آماری………………….. 66

3-4. روش‌ها و ابزار جمع‌آوری داده‌ها……………….. 66

3-5. متغییرهای مستقل و وابسته پژوهش………………….. 70

3-5.1. متغییرهای مستقل پژوهش:………………… 71

3-5.2. متغییرهای وابسته پژوهش:………………… 76

3-6. فرضیه‌ها و مدل پیشنهادی پژوهش………………….. 77

3-6.1. مدل پیشنهادی پژوهش………………….. 78

3-6.2. انطباق الگوریتم و مدل پیشنهادی………………….. 79

شما می توانید مطالب مشابه این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید                     

3-6.3. معیارها و شاخص‌های پژوهش………………….. 80

3-7. مراحل انجام پژوهش……………………. 82

3-8. روش تجزیه و تحلیل داده‌ها……………….. 84

3-9. نتیجه‌گیری………………….. 85

فصل چهارم محاسبات و یافته‌های پژوهش………………….. 86

4-1. مقدمه………………… 88

4-2. تحلیل‌های توصیفی………………….. 89

4-2.1. مشخصه‌های جمعیت‌شناختی………………….. 89

4-3. آمار استنباطی………………….. 91

4-3.1. فرضیه اول…………………. 91

4-3.2. نتایج…………………. 91

4-3.3. جدول توزیع فراوانی………………….. 91

4-3.4. روش حل فرضیه اول…………………. 92

4-3.5. الویت بندی عوامل سازمانی بر مبنای روش تاپسیس………. 94

4-3.6. فرضیه دوم………………… 95

4-3.7. نتایج…………………. 95

4-3.8. جدول توزیع فراوانی………………….. 95

4-3.9. روش حل فرضیه دوم………………… 97

4-3.10. الویت بندی عوامل فرآیندی بر مبنای روش تاپسیس……… 98

4-3.11. فرضیه سوم………………… 99

4-3.12. نتایج…………………. 99

4-3.13. جدول توزیع فراوانی………………….. 100

4-3.14. روش حل فرضیه سوم………………… 101

4-3.15. الویت بندی عوامل فنی بر مبنای روش تاپسیس…….. 102

فصل پنجم نتایج و پیشنهادات………………….. 104

5-1. مقدمه………………… 105

5-2. مرور مختصر بر مساله و هدف تحقی……… 105

5-3. نتایج و یافته‌ها……………….. 107

5-4. پیشنهادات…………………… 108

5-3.1. پیشنهادات اجرایی………………….. 108

5-4.1. پیشنهادات تحقیقات آینده………………… 109

5-5. نتیجه گیری………………….. 110

پیوست 1- پرسش‌نامه………………… 111

پیوست 2- نمودار فراوانی………………….. 116

پیوست 3 – محاسبات فرضیه اول…………………. 123

پیوست 4 – محاسبات فرضیه دوم………………… 128

پیوست 5 – محاسبات فرضیه سوم………………… 132

فهرست منابع و مآخذ…………………. 137

چکیده:

هدف اصلی در این پایان‌نامه شناسایی و الویت‌بندی عوامل حیاتی موفقیت در پیاده‌سازی سیستم‌های هوش تجاری در سازمان‌های کوچک و متوسط می باشد. تاکنون مطالعات مختلفی توسط محققین و در شرایط متفاوت بر روی عوامل حیاتی موفقیت سیستم‌های هوش تجاری انجام گرفته می باشد اما در این پایان نامه کوشش بر آن می باشد تا از بین عوامل متعدد، عواملی که در سازمان‌های ایرانی و کوچک تاثیرگذار می باشد، انتخاب گردند. در این پژوهش عوامل حیاتی موفقیت از سه جنبه مختلف مورد بحث و مطالعه قرار گرفته: منظر سازمانی، فرایندی و فناوری. شاخص‌های مرتبط با هریک از عوامل تعیین و سپس پرسش‌نامه‌ای که قابلیت اعتماد آن مورد آزمون قرار گرفته بود توزیع گردید و سرانجام داده‌های پژوهش جمع‌آوری و مشخص گردید که در این بین به‌کارگیری ابزارها و منابع رایگان مهم‌ترین عوامل حیاتی و بعد از آن طرفداری مالی مدیران ارشد سازمان در رده دوم قرار گرفت. اظهار دقیق منافع حاصل از پیاده‌سازی سیستم و ایجاد دیدگاهی واقع‌بینانه نسبت به کارایی و عملکرد سیستم، نزدکیترین گزینه به راه‌حل ایده‌آل در میان عوامل فرایندی محسوب شده و دسترسی آسان کاربر به داده‌های مورد نیاز کسب‌وکار دارای بیش‌ترین امتیاز در میان عوامل فناوری می‌باشد.

فصل اول: مقدمه و کلیات پژوهش

1-1- معرفی

در این فصل به معرفی اجمالی مسئله مورد نظر می‌پردازیم. در آغاز مسئله مورد نظر تعریف می گردد سپس مروری بر سابقه پژوهش و ساختار پایان نامه خواهیم داشت.

2-1- مقدمه

آنتونی پادالینو در پایان نامه خود [1] هوش تجاری را این گونه تعرف می‌نماید: هوش تجاری واژه ای می باشد که دارای تعاریف متعدد می‌باشد اما به گونه عام می‌توان گفت هوش تجاری فرایند تبدیل داده‌ها به اطلاعات مفید و مورد بهره گیری سازمان می باشد، به گونه‌ای که این اطلاعات بتواند در پشتیبانی از تصمیم‌سازی در سازمان مورد بهره گیری قرار گیرد. همچنین هوش تجاری اکثرا می‌تواند به عنوان معماری سازمانی برای برنامه‌های کاربردی پشتیبان تصمیم و عملیاتی تعریف گردد. سیستم‌های هوش تجاری به عنوان بسته‌های نرم‌افزاری استاندارد از طریق شرکت‌های مختلف ارائه می شوند مانند Cognos, SAS, Microsoft, Oracle که به مشتریان خود این امکان را می‌دهند تا این بسته‌ها را مطابق با نیازمندی‌های خود سازگار سازند [2].

هوش تجاری شامل مجموعه‌ای از برنامه‌های کاربردی و تحلیلی می باشد که با اتکا به پایگاه‌های داده عملیاتی و تحلیلی به اخذ تصمیم بهینه برای فعالیت‌های مدیریتی می‌پردازد. به بیانی دیگر هوش تجاری به فرایند تبدیل داده‌های خام به اطلاعات تجاری و مدیریتی اطلاق می گردد که به تصمیم سازان سازمان کمک می کند تا تصمیمات خود را بهتر و سریع‌تر گرفته و بر اساس اطلاعات صحیح، اقدام نمایند. داده‌ها با ورود به سیستم هوش تجاری مورد پردازش قرار گرفته و تبدیل به دانش می شوند، سپس دانش بدست آمده مورد تحلیل قرار گرفته و از نتایج تحلیلی آن، مدیران در تصمیم گیری خود بهره‌مند شده و اقداماتی را جهت بهبود عملکرد سازمان انجام می‌دهند.

هوشمندی سازمانی را می‌توان بهره گیری موثر، به جا و سریع از داده‌ها، اطلاعات، دانش و خرد افراد داخل و خارج از سازمان در تصمیم گیری‌های سطوح مختلف سازمان دانست. امروزه از هوشمندی سازمانی به عنوان یکی از اصلی‌ترین مزیت‌های رقابتی سازمان نام برده می گردد.

دو عامل مهم که انگیزه به‌کارگیری یک فناوری جدید در سازمان را ایجاد می‌کنند عبارت‌اند از:

  1. برطرف سازی بعضی از معضلات که با راه‌حل‌های پیشین قابل ردیابی و حل نیستند.
  2. ایجاد فرصت‌های جدید تجاری برای سازمان

هوش تجاری متشکل از 3 فرایند کلی می‌باشد[3]:

  1. جمع‌آوری اطلاعات
  2. پردازش اطلاعات
  3. توزیع اطلاعات تحلیل شده به کاربران هوش تجاری

ابزار هوش تجاری به گونه عمده به عنوان ابزار جدید واسطه‌ای بین کارهای اجرایی و کارهای پشتیبان تصمیم‌گیری پذیرفته شده می باشد. قابلیت هوش تجاری شامل تایید تصمیم‌گیری، فرایند تحلیل بلادرنگ، تحلیل آماری، پیش بینی و داده کاوی می باشد. اجزای اصلی تشکیل دهنده هوش تجاری شامل موارد زیر می باشد[4] :

  1. انباره داده: مخزن یا انبار داده جزء مهمی از هوش تجاری می باشد که بر پایه موضوع خاصی شکل می‌گیرد. انبار داده، انتشار فیزیکی داده را با کنترل ثبت، ایجاد، پاک کردن و وظایف جستجو امکان پذیر می‌نماید.
  2. منابع داده: منابع داده می‌تواند پایگاه‌داده (سبد اطلاعاتی)، داده گذشته (به گونه مثال اطلاعات خارجی،از اینترنت و…) یا اطلاعات از محیط انبار داده کنونی باشد.
  3. مرکز عرضه داده
  4. ابزار سوال و گزارش

چالش اصلی که سیستم‌های مدیریت دانش در مواجه با آن باعث ایجاد رویکرد جدیدی به نام هوش تجاری گشت، توسعه سریع فناوری اطلاعات و حجم گسترده دانش در سازمان‌ها بود که مدیران سازمان را در بازیابی و به‌کارگیری دانش و اطلاعات با مشکل مواجه ساخته بود [5]. ویژگی اصلی که سیستم‌های هوش تجاری را از سایر سیستم‌های پشتیبان تصمیم متمایز می‌سازد ایجاد یک پایگاه اطلاعاتی تحلیلی هوشمند می‌باشد که دانش و اطلاعات در آن به صورت موضوعی و با بهره گیری از متدولوژی‌های خاص طبقه‌بندی شده می باشد تا کاربران بتوانند در کوتاه‌ترین زمان به درست‌ترین اطلاعات دسترسی داشته باشند. سیستم‌های هوش تجاری اطلاعات را به صورت خام در اختیار نمی‌گذارند بلکه آن را تحلیل نموده و در قالب بسته‌های تصمیم یا گزارش‌های تحلیلی هوشمند در اختیار مدیران می‌گذارند [1].

حجیم بودن داده‌ها، پیچیدگی در تحلیل‌ها و ناتوانی در ردگیری نتایج و پیامدهای تصمیمات اتخاذ شده سازمان‌هایی که از هوش تجاری بهره گیری نمی‌کنند را با مشکل مواجه می‌سازد و در اغلب موارد پیروزی و یا شکست این گونه از پروژه‌ها را نمی‌توان به شخص یا دلیل مشخصی نسبت داد [6]. پس در مواردی که پیاده‌سازی موفقیت‌آمیز نباشد سوالی که مطرح می گردد این می باشد که عوامل حیاتی موفقیت و یا شکست در پیاده‌سازی این سیستم‌ها کدام‌اند.

هوش تجاری امکانی را به سازمان به عنوان یک سیستم می‌دهد تا بتواند تشخیص دهد که چه اتفاقی افتاده و چه چیزی در حال رخ دادن می باشد. هوش تجاری از تکنیک‌ها و برنامه‌های کاربردی از قبیل پردازش‌تراکنش برخط، پردازش‌تحلیلی برخط، پایگاه داده تحلیلی و داده کاوی بهره می‌گیرد و هدف آن تحلیل و ارتقای کیفیت عملیات می باشد [3]. در خصوص هوش تجاری دو رویکرد عمده را می‌توان مطرح نمود:

  1. رویکرد مدیریتی: این رویکرد هوش تجاری را به عنوان فرایندی در نظر می‌گیرد که در آن داده‌های جمع آوری شده از منابع داخلی و خارجی به مقصود تولید اطلاعات مرتبط با فرایند تصمیم‌گیری یکپارچه و ادغام می گردد. تأثیر هوش تجاری در این رویکرد ایجاد سیستمی می باشد که در آن داده‌ها از منابع مختلف گردآوری، یکپارچه و ادغام می گردد و پس از تجزیه و تحلیل به شکل گزارش‌ها و یا یک داشبورد اطلاعاتی در اختیار مدیر قرار می‌گیرد.
  2. رویکرد فنی: رویکرد فنی هوش تجاری را به عنوان مجموعه‌ای از ابزارها و نرم افزارهایی توصیف می‌کنند که از فرایند مربوط به رویکرد مدیریتی مطرح شده، پشتیبانی کند. در این رویکرد، تاکید بر فرایند نیست بلکه تاکید بر فناوری‌هایی می باشد که ذخیره و تجزیه و تحلیل اطلاعات را امکان پذیر می‌سازد [3].

بسیاری از سازمان‌ها که امروزه سیستم‌های سازمانی مانند سیستم‌های برنامه ریزی‌منابع‌سازمان را پیاده‌سازی نموده‌اند، هنوز از کمبود هوش تجاری در فرآیندهای تصمیم گیری خود رنج می‌برند. مدل‌ها و روش‌های ارزیابی و سنجش هوش تجاری در سیستم‌های سازمانی می‌تواند در تشخیص سطح هوش سیستم‌ها و ایجاد فضای مناسب پشتیبانی تصمیم‌گیری مفید باشند. در واقع، ارتباط اصلی هوش تجاری با سیستم‌های سازمانی در این نکته نهفته می باشد که هدف ثانویه این سیستم‌ها ایجاد فضای پشتیبانی تصمیم‌گیری برای مدیریت بوده و هوش تجاری می‌تواند در بطن این سیستم‌ها قرا گرفته و این هدف را برآورد [4].

هفت مسأله عمده که توسط راهکار هوش تجاری هدف قرار گرفته‌اند:

  1. سازمان نیازهای اطلاعاتی ضروری و حساس خود را تشخیص نمی‌دهد یا نمی‌شناسد.
  2. سیگنال‌های ضعیف از فضا و محیط کسب و کار دریافت نمی‌گردد یا قابل تشخیص نیستند.
  3. اطلاعات و داده‌هایی که از بعضی منبابع بیرونی می‌رسند بهینه جمع‌آوری نشده‌اند.
  4. اطلاعات و دانش پرسنل سازمان به‌صورت بهینه مورد بهره گیری قرار می‌گیرد.
  5. حجم اطلاعاتی که بایستی ذخیره، دسته‌بندی، پردازش و تحلیل شوند بسیار زیاد می باشد.
  6. ابزارها سیستم‌های اطلاعاتی و محاسباتی ناکارآمد به‌نظر می‌رسند.
  7. از اطلاعات و داده‌های موجود در سازمان درست بهره گیری نمی‌گردد.

با وجود اینکه سیستم‌های اطلاعاتی سازمانی مزایای فراوانی برای سازمان‌ها درپی دارند، اما فرایند پیاده‌سازی این سیستم‌ها چندان بدون ریسک نیست. به عنوان نمونه بر اساس مطالعه گروه گارتنر 70 درصد کل پروژه‌های ERP با شکست روبرو می شوند [7].

سنجش میزان موفقیت پروژه‌های پیاده سازی به کرات تحت عنوان دستیابی به اهدافی از پیش تعیین شده که شامل پارامترهای متعددی همچون زمان، هزینه و عملکرد می باشد، تعریف شده می باشد.

در سال 2001 برای اندازه گیری میزان موفقیت پیاده سازی ERP عنوان انحراف نظاره شده از اهداف مورد انتظار پروژه همچون مازاد هزینه، تجاوز از برنامه زمانی، کسری عملکرد سیستم و عدم دستیابی به سود مورد انتظار را بکار برده‌اند. راه دیگر برای اندازه گیری میزان موفقیت این پروژه‌ها تمرکز بر عوامل کلیدی موفقیت آن‌ها می باشد.

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را در شماره بندی انتهای صفحه بخوانید              

خروجی‌های هوش تجاری در قالب ابزارهای گزارش‌دهی و فناوری‌های داشبورد و حتی کارت‌های امتیاز متوازن به صورت بسته‌های تصمیم یا گزارش‌های تحلیلی در اختیار مدیران و تصمیم‌گیران سازمان قرار می‌گیرد و مسئولان را نسبت به پیامدهای مثبت و منفی اقدامات احتمالی آینده آگاه نموده و از این طریق بر اخذ تصمیمات بهتر و دقیق تر به مدیران کمک می کند.

عوامل حیاتی موفقیت در توسعه سیستم‌های اطلاعاتی به سه گروه تقسیم می گردد [8] : عوامل اقتصادی، سازمانی و فناوری. بعلاوه موفقیت هوش تجاری در طرح‌های انجام شده توسط شرکت‌ها به فاکتورهای مختلفی بستگی دارد و به دلیل اینکه پیاده‌سازی هوش تجاری وابسته به به‌کارگیری موفقیت‌آمیز فناوری‌های اطلاعاتی می باشد بی‌شک بعضی از این فاکتورها، مربوط به فناوری می باشد. به علاوه شرکت‌های متوسط و کوچک اکثریت شرکت‌های فعال در کشورهای در حال توسعه و اشتغال‌زا تشکیل می‌دهند لذا دسترسی و بهره گیری آن‌ها از ابزارهای فناوری اطلاعات و ارتباطات شایسته توجه می باشد [6].

به دلیل جهانی شدن بازارها و تحولات رقابتی، تقاضا برای فناوری‌های جدید و نوآوری‌ها هم از سوی کسب و کارهای کوچک و متوسط و هم از سوی صنایع بزرگ رو به افزایش می باشد و حتی شرکت‌های بزرگ هم که قادر به بقای خود در بازارهای رقابتی برای سالیان سال هستند و سهم بازار مطمئن و مشخصی نیز دارند، دریافته‌اند که رقابت در دنیای کسب و کار پرشتاب امروز به گونه فزاینده‌ای مشکل گردیده می باشد و به مقصود بقا و کامیابی بایستی یادگرفت که فعالیت‌های توسعه فناوری را زیرنظر داشت و به تغییرات مرتبط با کسب و کـــار خود واکنش سریع نشان داد و به گونه مرتب بهبود و نوسازی در تولید محصولات و فرایندها به وجود آورد. هر کشوری بسته به توسعه اقتصادی و شرایط اجتماعی خود تعریف خاصی از شرکت‌های کوچک و متوسط ارائه می‌دهد. بعضی از کشورها از شاخص‌هایی نظیر تعداد کارکنان یک واحد صنعتی، میزان سرمایه‌گذاری، کل دارایی‌ها، میزان فروش و ظرفیت تولید در تقسیم‌بندی صنایع خود بهره گیری می‌کنند اما عمومی‌ترین شاخص مورد بهره گیری در کشورها، تعداد کارکنان می باشد. در حال حاضر وزارت صنایع و معادن واحدهای با هر میزان سرمایه و اشتغال کمتر از ۵۰ نفر را به عنوان صنایع کوچک و متوسط و واحدهای با اشتغال بیش از ۵۰ نفر صنایع بزرگ اطلاق می شوند. که بالغ بر ۹۰% بنگاه‌های کسب و کار کشور را تشکیل می‌دهند. در این پژوهش نیز شرکت‌هایی با کمتر از 50 نفر پرسنل کوچک و با بیش از 50 پرسنل بزرگ تعبیر می گردد [9].

شرکت‌های هدف در این پایان‌نامه کارگزاری‌های بورس اوراق بهادار تهران هستند که مطالعه موردی روی این شرکت‌ها انجام خواهد گردید. بنابر آن چیز که که ذکر گردید، سیستم‌های موجود در سازمان‌ها دارای معضلات عدیده‌ای می‌باشند که بعضی از آنها با بهره گیری از هوش تجاری قابل حل هستند و از طرف دیگر هوش تجاری فرصت‌های رقابتی قابل توجه‌ای را در اختیار سازمان می‌گذارد، پس نیاز روز افزون به این سیستم‌ها قابل نظاره می‌باشد که این موضوع نیاز به شناخت عوامل حیاتی موفقیت در پیاده‌سازی این گونه سیستم‌ها را افزایش می‌دهد.

***ممکن می باشد هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود اما در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل و با فرمت ورد موجود می باشد***

متن کامل را می توانید دانلود نمائید

زیرا فقط تکه هایی از متن پایان نامه در این صفحه درج شده (به گونه نمونه)

اما در فایل دانلودی متن کامل پایان نامه

 با فرمت ورد word که قابل ویرایش و کپی کردن می باشند

موجود می باشد

تعداد صفحه : 136

قیمت : چهارده هزار و هفتصد تومان